Het lichaam van José Wismans heeft al heel wat voor de kiezen gekregen. Van een stoma die ze al 38 jaar draagt tot ernstige arthrose. Toen dit jaar de diagnose borstkanker volgde, stond ze opnieuw voor een grote beslissing. Nu 3 maanden geleden onderging ze een mastectomie. Maar José weigert stil te gaan zitten. Met haar eigen sterke regie, een passie voor zwemmen én haar allergrootste krachtbron — muziek als medicijn — vaart ze vastberaden haar eigen koers.
Tekst: Clary Scheres
Kiezen voor een borstamputatie zonder hormoontherapie
Begin dit jaar werd er tijdens een mammografie een klein plekje van 6 mm geconstateerd, daar zag men toen eigenlijk niets in. Een half jaar later was deze verdubbeld tot wel 14mm. Na een biopsie werd ze door de mammacareverpleegkundige al een beetje voorbereid op een slechte uitslag, de dag erna volgde telefonisch de diagnose borstkanker. Het voorgestelde behandelplan? Een borstbesparende operatie, gecombineerd met hormoontherapie en 15 bestralingen.
Omdat José jarenlang in de verpleging werkte en haar hele leven al sukkelt met haar gezondheid, weet ze wat medicatie met haar lijf doet in combinatie met haar darmklachten en gewrichtspijn. 7 jaar hormoontherapie met diverse complicaties in ruil voor slechts 3% minder kans op een tweede keer kanker? Nee, ze hakte zelf de knoop door. “Ik zag al die bijwerkingen niet zitten. Van mij mag hij eraf,” besloot ze.
Een borstreconstructie (zoals een DIEP-flap) was vanwege de 22 buikoperaties die ze al gehad heeft geen optie meer, maar daar heeft ze vrede mee: “Ik wil geen reconstructie, ik heb er te veel ellende van gezien.”
In maastricht ging ze de molen in. Ze kreeg 1 week bedenktijd en daarna werd ze op de opname lijst gezet. ‘Het ging allemaal zo snel, een week na de operatie hoorde ik dat ik schoon was. Met mijn complexe dossier koos ik ook niet voor hormoon therapie, ik blijf wel onder controle bij de chirurg.’
Muziek als medicijn bij tegenslag en herstel
Op de vraag wat haar écht energie en rust geeft bij fysieke tegenslagen en tijdens haar herstel, hoeft José niet lang na te denken: muziek als medicijn.
“Muziek is echt het beste medicijn. Dan vergeet ik al het gedoe van mijn lijf. Het is logisch dat je het soms moeilijk hebt, maar ik blijf daar niet voor thuis zitten.”
Haar liefde voor de helende werking van muziek verdiepte zich toen ze in de wachtkamer van een natuurarts het boek De Muzikale Huisapotheek ontdekte. Dit boek beschrijft hoe specifieke muziekstukken invloed hebben op je stemming. Voor José werd dit een praktische gids om heel bewust klanken te kiezen die haar helpen bij wat ze op dat moment voelt.
Daarnaast laadt ze mentaal op door zelf muziek te maken. Ze speelt piano en zingt in een gemengd klassiek koor, ze is al druk aan het voorbereiden voor diverse kerstconcerten. Ook doet ze zo nu en dan mee aan de meezing scratchdagen. Hierbij krijgt ze de bladmuziek vooraf thuisgestuurd, oefent ze een dag (of weekend) intensief met een grote groep zangers, en sluit ze af met een indrukwekkend optreden in een kerk. Zo zong ze al meesterwerken als de Matthäus Passion en de Messiah van Händel.
Wanneer José muziek opzet, gebeurt er iets fijns: ze kan zich er helemaal in verdiepen. Op de momenten dat haar lichaam tegenwerkt, brengt de muziek haar hoofd tot rust. Het geeft haar een diep gevoel van dankbaarheid. “Dan word ik echt rustig. Dan heb ik het gevoel dat ik rijk mag zijn dat ik van muziek houd,” vertelt ze. Het is een veilige plek waar al het medische ‘gedoe’ even helemaal naar de achtergrond verdwijnt.
Herstel na borstkanker: Binnen twee weken weer in het zwembad
Naast muziek als mentaal medicijn, is fysieke beweging voor José essentieel. Binnen één dag na de borstamputatie was ze weer thuis, en exact twee weken later lag ze alweer in het zwembad.”Vanwege de polyarthrose , en spierreuma is bewegen in water heel goed, en fiets en wandel ik.” Ze zwemt vier keer per week en helpt ook anderen die om welke reden dan ook niet meer in het water durven.
In het water draagt ze een strak Speedo-badpak waarin het ontbreken van een borst nauwelijks opvalt. Qua borstprotheses wisselt ze slim af:
- Sporten en dagelijks gebruik: Sportbeha met lichtgewicht protheses ( via Temu) of de zachte stoffen prothese uit het ziekenhuis.
- Dagelijkse zwemmen: Gewone speedo badpak zonder prothese
- Naar thermae 2000: met mijn prothese badpak met zwemprothese
- Avondje uit: Een siliconen prothese voor onder een mooi kledingstuk naar de schouwburg. Voor dagelijks gebruik zijn ze te zwaar.
Hiervoor heeft ze in het MUMC in Maastricht hele fijne prothese voorlichting gehad. Het was 1 op 1 met een vrouw die zelf ook borstkanker had gehad. ‘Er waren erg veel voorbeelden, ook van lingerie en ik kon alles vragen. Daar kreeg ik fijne tips.’
Blijven bewegen met een chronische aandoening
Borstkanker was niet de eerste grote horde voor José. Door een aangeboren darmafwijking heeft ze al 38 jaar een ileostoma en leeft ze al jaren op medische drinkvoeding. Toch laat ze zich hierdoor niet stoppen. Ondanks al deze beperkingen hockeyde ze fanatiek, skiede ze en bleef ze altijd actief. “Het beperkt me niet in mijn doen en laten, ik heb geen andere keus,” zegt ze nuchter. Uit eten doet ze ook, dan besteld ze een bouillon. Zeker tijdens de feestdagen is dat zwaar als ze al dat lekkers ziet. Maar het is niet anders.
José’s boodschap: Blijf niet thuis zitten
Dat José haar ervaringen deelt met de ProudBreast-community komt voort uit haar hart voor de zorg: ze helpt simpelweg graag mensen, ondanks haar eigen tegenslagen. ‘Ik ben nog erg moe en heb moeite met mijn arm omhoog bewegen, maar dat is normaal.’
Wat ze het liefste aan andere vrouwen wil meegeven? Blijf niet thuis zitten, maar ga eropuit. Of dat nu zwemmen, wandelen, fietsen of muziek maken is: eruit gaan en in beweging blijven helpt je om fysieke en mentale tegenslagen het hoofd te bieden.
