Marion was 43 toen ze de diagnose borstkanker kreeg. Vanaf het begin wilde ze open kaart spelen tegen haar kinderen. “We hebben onze jongens vanaf het begin betrokken en zijn het samen aangegaan. Hierdoor zijn we als gezin hechter geworden.” Ook over het verlies van haar linkerborst is Marion heel open. “Het deed wel iets met mijn gevoel van vrouwelijkheid. Maar tegelijk ben ik trots op mijn lichaam. We moeten het normaler vinden dat sommige vrouwen een borst missen. Het taboe moet er echt af.”
Tekst – Annemieke van Ramshorst
Open kaart spelen
Het verhaal van Marion begon op de klassieke manier. Eind 2016 voelde ze een knobbeltje in haar borst, maar ze maakte zich nog niet meteen zorgen. Voor de zekerheid maakte ze toch een afspraak bij de huisarts. “Na een mammografie en een punctie bleek dat het mis was. Ik had borstkanker.”
Op de dag dat de kerstvakantie begon, stonden Marion en haar man voor de zware taak om het slechte nieuws te vertellen aan hun zoons, die op dat moment 10 en bijna 13 waren. “Ze reageerden hier heel verschillend op. De oudste is vrij rationeel, en ging meteen op zoek naar overlevingspercentages. Hij zei: ‘Mama, het komt wel goed. 87 procent overleeft het gewoon.’ Maar ondertussen zat hij zwaar ademend op de bank. De jongste begon hard te huilen en vloog me in de armen. ‘Ik kan het nog niet alleen, mama.’ En dan breekt je hart in duizend stukjes.”
Zware periode die ook veel heeft gebracht
Wat volgde was een lang behandeltraject van anderhalf jaar. “In eerste instantie prijsde ik mezelf gelukkig, want ik had ‘borstkanker light’. Alles zou achter de rug zijn zodra de jongste naar de middelbare school ging.” Maar het liep anders. Hormoontherapie en een borstsparende operatie hadden onvoldoende effect. Tijdens de tweede operatie verloor ze haar linkerborst. Bestraling en chemotherapie volgden.
Hoewel het een zware periode was, heeft het Marion en haar gezin ook veel gebracht. “We hebben onze jongens er echt bij betrokken. Daar leerde ik veel van. Ik ontdekte dat ik vaak dingen voor hen invulde, terwijl zij er heel anders in stonden dan ik dacht. Zo wilde ik mijn kinderen niet met mijn kale hoofd confronteren, en was daarom vastbesloten om een pruik te nemen. Maar ik had er geen seconde aan gedacht dat een pruik met heel kort haar een beetje lastig is. Ik probeerde een aantal pruiken met langer haar, maar vond ze allemaal niks. Dus vroeg ik mijn kinderen wat zij eigenlijk wilden. En wat bleek: de oudste vond dat ik moest doen wat ik het liefste wilde, en de jongste zei dat nep helemaal niet bij me paste. Ineens bleek de keuze heel eenvoudig.”
Niet verdoezelen
Marion wilde ook geen nepborst, en besloot daarom om haar borst niet te laten reconstrueren. “Wat bij die keuze de doorslag gaf, is dat ik vind dat een lijf de tekenen van een leven mag dragen. Tegelijk vind ik het lastig daar de schoonheid van te zien. Het is heel paradoxaal: enerzijds wil ik graag het mooie plaatje, anderzijds ben ik trots op wat mijn lichaam heeft meegemaakt. Ik zit acht jaar later nog in een soort helingsproces, maar het gaat steeds beter.”
De Qups van ProudBreast hielpen Marion enorm bij de acceptatie. “Echt, hulde aan de Qups! Ik kan nu gewoon een normale beha dragen, zodat het weer leuk is om lingerie uit te zoeken. Eerst droeg ik een externe siliconenprothese, waardoor ik was veroordeeld tot niet erg charmante prothesebeha’s. Mijn eerste prothese en bijbehorende beha’s kreeg ik aangemeten in een voorraadhokje, weggestopt achter een dik bruin gordijn. Alsof mijn lichaam aan het blote oog onttrokken moest worden. Borstverlies blijft een uitdaging voor je vrouwelijkheid. Maar laten we er alsjeblieft normaal mee omgaan en niet doen alsof je het moet verdoezelen. Het taboe moet er echt af.”
Niemand praat erover, dat is toch raar?
Om het taboe op kanker en borstverlies te doorbreken, moet je erover praten. Maar dat is niet vanzelfsprekend. Dat bleek bijvoorbeeld toen Marion met haar jongste zoon besprak wat ze zou vertellen tijdens een inspiratieles op school, waarin ouders iets delen over hun werk of leven. “Hij zei meteen: ‘Je moet het natuurlijk gewoon over borstkanker doen. Iedereen kent wel iemand met kanker, maar niemand praat erover. Dat is toch raar?’ Ik twijfelde, maar gelukkig was zijn mentor ook helemaal voor.”
De inspiratieles was een succes. De leerlingen wilden alles over Marion en haar borstkanker weten. Na deze les ging ze meer gastlessen geven op middelbare scholen. “Aan het begin van zo’n les zeg ik tegen de leerlingen dat ze me alles mogen vragen. Dan ontstaan de echte gesprekken, en vertellen zelfs de stoerste jongens gevoelige verhalen. Tijdens elke les krijg ik op een zeker moment de vraag: was je bang om dood te gaan? Ik geef dan eerlijk antwoord. Ja, ik was inderdaad bang om dood te gaan. Maar stapje voor stapje besefte ik dat dat helemaal niet hoefde. We associëren kanker met de dood, maar er zijn gelukkig heel veel mensen die kanker overleven.”
Hoop en moed
Die positieve boodschap wil Marion ook meegeven aan anderen die net een kankerdiagnose hebben gekregen. “Ik wens ze vooral hoop en moed. De moed om het aan te gaan, om de angst en de blijdschap echt te voelen. Er komt dan ook weer ruimte voor hoop. Als je het aandurft, is het nooit zo erg als waar je bang voor was. Je kunt zo’n fase in je leven dan zelfs zien als een ervaring die je verrijkt. Borstkanker heeft me veel goeds gebracht. Daarom zeg ik vaak: het is een positieve ervaring die ik liever niet had meegemaakt.”
Boek: Ontboezeming
Marion schreef het boek Ontboezeming over haar ervaringen. Ontboezeming is een ontwapenend verhaal over de kracht van familiebanden, over de moed vinden om te omarmen wat je ten deel valt.
Ontboezeming
Marion van Weeren-Braaksma
Verkrijgbaar in de boekhandel en bij diverse bibliotheken
