De diagnose borstkanker zet je wereld volledig op zijn kop, nadien wil je maar 1 ding: terug in balans. Zeker als jonge vrouw in de bloei van je leven, met een jong gezin, een relatie en ambities. Tijdens de behandelingen sta je in de overlevingsstand, maar zodra die stoppen, begint de onzichtbare nasleep: de angst, de hormonale klachten en de druk om weer ‘mee te doen’. Dit is helaas geen uitzondering meer. Er is een duidelijke trend: borstkanker treft steeds vaker jonge vrouwen. Waar artsen vroeger zelden dertigers zagen, komen er nu zelfs twintigers binnen. Omdat dit relatief nieuw is, staan we voor een heel nieuwe uitdaging in de nazorg.
We gaan hierover in gesprek met Mariëtte Beentjes, sinds 2013 mammacareverpleegkundige in een academisch centrum en nu ook overgangsconsulente met haar eigen praktijk. Zij ziet dagelijks hoe complex dit herstel is. “Aan de buitenkant zie je niets meer,” vertelt Mariëtte. “De omgeving zegt al snel: ‘Gelukkig, het is achter de rug!’ Maar elk pijntje triggert dat stemmetje: is het terug? Juist dán begint het herstel pas.”
Herken je dit? En word je als jonge vrouw ineens overspoeld door hevige overgangsklachten door de anti-hormonale therapie? Weet dat je niet alleen bent. Hieronder deelt Mariëtte haar belangrijkste inzichten om stap voor stap weer te bouwen aan een stevig fundament.
De onzichtbare extra belasting bij jonge vrouwen
Omdat borstkanker op jonge leeftijd vaak agressiever verloopt, wordt in het ziekenhuis vaak alles uit de kast gehaald met intensieve behandelingen. Maar daarna stopt het niet. Wordt jouw tumor gevoed door oestrogeen? Dan volgt er vaak nog jarenlang anti-hormonale therapie. Mariëtte: “Dan word je als dertiger ineens overspoeld door heftige overgangsklachten. Dat is mentaal en fysiek loodzwaar, terwijl je ondertussen probeert alle ballen in de lucht te houden: je gezin, je relatie, je carrière en je sociale leven. De buitenwereld denkt dat het klaar is, maar voor jou begint het hier.”
Eerst de basis terug in balans, dan de rest
Herstellen van borstkanker doe je niet zomaar even op wilskracht; het vraagt om een diep herstel van de balans tussen je lichaam en je geest. Veel vrouwen willen te snel terug naar hun ‘oude’ niveau, maar herstel laat zich niet dwingen en duurt vaak minstens zo lang als de behandelingen zelf. Omdat die nasleep zo complex is, is specifieke hulp in deze fase geen luxe, maar noodzaak. Het helpt enorm om je fysieke en mentale belasting objectief in kaart te brengen met gespecialiseerde meetinstrumenten, zoals de Greene Climacteric Scale voor overgangsklachten en de Lastmeter voor je mentale welzijn. Dit geeft direct helderheid over waar jouw grootste energie-lekken zitten, zodat je weet waar de prioriteit moet liggen.
Het echte helen begint namelijk pas wanneer je zenuwstelsel, dat maandenlang in de overlevingsstand heeft gestaan, weer leert te ontspannen. Pas als die basis van rust en zelfzorg stevig staat, ontstaat er langzaam weer ruimte voor je gezin, werk en sociale leven. Daarnaast is het essentieel om het vertrouwen in je eigen lijf stap voor stap terug te winnen, bijvoorbeeld door te sporten onder begeleiding van een oncologische fysiotherapeut via Onco-Net. De fysieke training is belangrijk, maar de psychosociale steun die je daar vindt is minstens zo cruciaal. Het delen van ervaringen, het lachen en het huilen met lotgenoten die aan een half woord genoeg hebben, geeft de mentale veerkracht die je nodig hebt om verder te kunnen.
5 tips voor veerkracht en zelfzorg ná borstkanker
Mariëtte gelooft dat we in de huidige maatschappij, waarin we geleefd worden door onze telefoons en ‘altijd maar doorgaan’ de norm is, veel bewuster met onszelf moeten omgaan. Zeker wanneer je herstelt van borstkanker is dit essentieel: hoe veerkrachtiger en milder je bent voor jezelf, hoe beter je deze intense periode kunt opvangen.
Dit zijn haar 5 belangrijkste inzichten voor een gezonde dosis zelfzorg tijdens jouw herstel:
- Bouw opnieuw aan je veerkracht na een intensief traject Tijdens je ziekteperiode heb je vaak vooral gefocust op doorgaan, volhouden en overleven. Er was weinig ruimte om stil te staan bij wat je allemaal hebt doorgemaakt. Nu begint een nieuwe fase: herstellen en opnieuw opbouwen van veerkracht. Leer opnieuw luisteren naar je lichaam. Wat geeft energie, wat kost energie, en waar liggen je grenzen nu? Veerkracht is geen vaste eigenschap: het is iets wat je opnieuw mag opbouwen in deze fase van je leven.
- Goede slaap is essentieel voor dagelijks herstel Tijdens de nacht verwerkt je lichaam alle prikkels, emoties en lichamelijke belasting van de dag. Zeker na een intensief medisch traject is slaap één van de belangrijkste herstelmechanismen. Gun jezelf daarom een vast en rustig slaapritme. Bouw de avond bewust af, vermijd prikkels zoals schermen en geef je lichaam de kans om in ontspanning te komen. Een goede nacht slaap helpt je lichaam én je hoofd herstellen. Slaap is zo onderschat, maar zo essentieel.
- Wees mild en straf jezelf niet af We eisen vaak het onmogelijke van onszelf, zeker de generatie jonge vrouwen van nu die voortdurend alle ballen in de lucht probeert te houden. Leer met mildheid naar je eigen grenzen te kijken. Je bent aan het herstellen van een ingrijpende ziekte; als het een dag niet lukt, is dat oké. Je hoeft niet perfect te zijn.
- Durf uit te reiken en wees kwetsbaar Je hoeft dit niet alleen te doen. We moeten elkaar helpen als vrouwen onder elkaar. Blijf niet in je eigen hoofd ronddolen met je angsten of onzekerheden, maar maak jezelf kenbaar. Trek aan de bel, zoek hulp bij een professional, een overgangsconsulente, een psycholoog of praat met lotgenoten. Kwetsbaarheid is geen zwakte, maar juist een enorme kracht die je in beweging zet richting groei.
- Gun jezelf één keer per week een echte ‘lummeldag’ Plan bewust een dag waarop helemaal niets moet. Geen afspraken, geen to-do’s en geen constante prikkels. Soms heeft jouw herstel vooral de ruimte nodig van het ‘even níets hoeven’, zodat er vanuit die rust weer nieuwe energie kan ontstaan.
Altijd een manier om te connecten: ook online
Mariëtte werkt vanuit haar locaties in Amsterdam, Haarlem en Alkmaar maar benadrukt dat fysieke afstand geen enkele drempel hoeft te zijn. “Tegenover elkaar zitten heeft absoluut waarde, maar online kan inmiddels alles. Online consulten werken hartstikke goed en maken het voor jonge, drukke vrouwen veel laagdrempeliger om hulp te zoeken vanuit hun eigen vertrouwde omgeving. Zelfs vrouwen vanuit Bonaire weten mij te vinden voor online ondersteuning.”
Samenwerken aan normalisatie en comfort
Als verpleegkundige in het ziekenhuis ziet Mariëtte dagelijks hoe waardevol de producten van ProudBreast zijn. In de spreekkamers ligt het magazine dan ook standaard op tafel en wordt het veelvuldig gelezen door vrouwen in het traject.
“Vooral voor vrouwen die een bilaterale (dubbelzijdige) borstamputatie hebben gehad, zijn de Qups een licht en comfortabel product dat zorgt voor symmetrie. Wat mij betreft mag dat magazine binnenkort in het tijdschriftenrek van de Albert Heijn liggen; de impact van borstkanker op jonge leeftijd moet nóg normaler en zichtbaarder worden, want we gaan helaas naar steeds grotere aantallen toe.”
Haar belangrijkste advies aan jou is dan ook helder: “Wees niet te streng voor jezelf, maar wees mild. Durf hulp te vragen en weet dat je het echt niet alleen hoeft te doen.”
Heb jij behoefte aan een luisterend oor?
Herstellen doe je zelf, maar zeker niet alleen. Of je nu behoefte hebt aan een online gesprek of een laagdrempelig fysiek consult: de eerste stap is vaak het spannendst, maar je zit nergens aan vast. Een eerste telefonische kennismaking is altijd kosteloos en vrijblijvend.
- Website: herstelnaborstkanker.nl
- Contact: Een WhatsApp-bericht, telefoontje of mailtje is al genoeg. Mariëtte staat voor je klaar.
